TỔ CHỨC PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC

Đăng lúc: Thứ sáu - 08/05/2015 01:49 - Người đăng bài viết: administrator
TỔ CHỨC PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC

TỔ CHỨC PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC

Luật giáo dục nghề nghiệp có quy định: “Phương pháp giáo dục phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, tư duy sáng tạo của người học, bồi dưỡng năng lực tự học, lòng say mê học tập và ý chí vươn lên,…”. Muốn vậy, phải mạnh dạn thay đổi phương pháp đã sử dụng bằng phương pháp mới ưu việt hơn mang lại hiệu quả tốt hơn. Bước ngoặc quan trọng là thay đổi nhận thức tư duy về đổi mới, đây là chìa khóa cho mọi sự thành công. Có một câu nói rằng “Suy nghĩ tạo nên hành động. Hành động tạo nên thói quen. Thói quen tạo nên tính cách. Tính cách tạo nên số phận”. Để đạt được thành công không phải vận may, cũng không phải tự nhiên mà có, mà phải bắt đầu từ những thói quen nhỏ nhất trong công việc và cuộc sống
1. Những thuận lợi và khó khăn khi thực hiện phương pháp này tại Trường Cao đẳng nghề Chu Lai – Trường Hải
* Thuận lợi
  • Được Lãnh đạo Công ty, Trường quan tâm;
  • Có kế hoạch tập huấn tại Trường và hội thảo với các Trường khác;
  • Điều kiện cập nhật kiến thức thực tế sản xuất, Công nghệ mới thuận lợi;
  • GV có nhận thức đúng yêu cầu thực tế;
  • Phương tiện, thiết bị giảng dạy, thực hành đầy đủ và cập nhật song hành với yêu cầu thực tế sản xuất.
  • Đội ngũ GV trẻ, nhiệt tình, năng động;
  • Được học tập và làm việc trong môi Trường văn hóa 5S, 8T của Công ty.
* Khó khăn                                                         
  • Kế hoạch giảng dạy song hành với kế hoạch sản xuất của Công ty;
  • Kỹ năng thực hiện phương pháp mới chưa đạt yêu cầu;
  • HS-SV học tập với độ tuổi, trình độ chênh nhau. Cho nên nhận thức chưa sâu, chưa bắt kịp phương pháp mới;
  • Đa số giảng viên trường xuất thân từ trường kỹ thuật nên kỹ năng sư phạm còn nhiều hạn chế.
2. Nội dung
- Phương pháp dạy học tích cực là gì?

+ Phương pháp dạy học tích cực là phương pháp hướng tới việc hoạt động hóa, tích cực hóa hoạt động nhận thức của người học. Cho nên người học phải tích cực nhận thức, luôn có khát vọng hiểu biết, cố gắng trí lực và có nghị lực cao trong quá trình chiếm lĩnh tri thức.
+ Phương pháp này mô tả mức độ ghi nhớ như biểu đồ sau:

Hình 1. Biểu đồ mô tả mức độ ghi nhớ

- So sánh với phương pháp học thụ động?
+ Dạy học thụ động hướng dẫn của GV mang tính áp đặt, HS-SV ít tích cực. Với dạy học tích cực hướng dẫn của GV mang tính định hướng, HS-SV tự lực, năng động.

 Hình 2. Biểu đồ mô tả dạy học thụ động và dạy học tích cực

- Những biểu hiện cơ bản của phương pháp dạy học tích cực
+ Đối vớ GV: Cho thấy sự chuẩn bị, chọn lọc các phương pháp phù hợp; biết gợi mở, dẫn dắt HS-SV khám phá kiến thức; thời gian hoạt động ít nhưng thời gian quan sát theo dõi nhiều.
+ Đối với HS-SV: Đóng vai trò chủ động, là trung tâm trong việc tìm hiểu tri thức mới, tự quyết định phong cách, nhịp độ của việc học, đồng thời biết vận dụng tốt kiến thức vào công việc thực tiễn, có thể tìm ra cách giải quyết mới hữu hiệu, độc lập giải quyết vấn đề nêu ra, làm theo mẫu hướng dẫn,… Ở các cấp độ như sau: “Bắt chước Tìm tòi Sáng tạo nhận thức”.

- Những tồn tại trong dạy nghề
* Đối với HS-SV
  • Trình độ đầu vào của HS-SV trường nghề thấp;
  • Ít có HS-SV chuẩn bị bài mới trước khi đến lớp;
  • Tự ti, chưa mạnh dạn phát biểu;
  • Sợ GV áp dụng phương pháp mới nhưng vẫn thi theo kiểu học thuộc;
  • Sợ kiến thức không được tổng hợp rõ ràng khi GV áp dụng phương pháp mới.
* Đối với GV
  • Ngại khó hoặc hạn chế về kỹ năng nghề;
  • E ngại lớp đông hoặc trang thiết bị không áp dụng được phương pháp giảng dạy tích cực;
  • Ngại tốn thời gian, công sức chuẩn bị các điều kiện khi áp dụng phương pháp giảng dạy tích cực;
  • Truyền thụ kiến thức một chiều, kiến thức chưa sát với thực tế sản xuất hiện nay;
  • Chưa thực sự quan tâm đến việc hình thành thói quen tự học, tự khám phá kiến thức, phát triển tư duy sáng tạo, năng lực giải quyết vấn đề cho người học;
  • Chưa giao tiếp tốt và khuyến khích đối với HS-SV lười phát biểu, thụ động;
  • Sợ bị cháy giáo án.
- Một số phương pháp dạy học tích cực
+ Phương pháp tình huống: Là phương pháp mà người dạy đưa ra tình huống để người học nghiên cứu tình huống, tìm giải pháp để thực hiện sau đó bảo vệ và rút ra nhận thức từ tình huống đó.
* Các bước tiến hành như sau
  • Bước 1. Giới thiệu tình huống;
  • Bước 2. Người học nghiên cứu tình huống;
  • Bước 3. Tìm giải pháp cho tình huống;
  • Bước 4. Giới thiệu và bảo vệ giải pháp;
  • Bước 5. Bài học rút ra từ tình huống.
* Ví dụ:
Xe Ô Tô đi được quãng đường 10m thì tắt máy không di chuyển được. Hãy tìm nguyên nhân và cách khắc phục?

+ Phương pháp làm việc theo nhóm: Là phương pháp mà người dạy chuẩn bị nội dung làm việc cho nhóm, giao nhiệm vụ cho từng nhóm để người học tự làm việc theo nhóm,  tìm ra biện pháp sau đó báo cáo kết quả, chia sẽ thông với nhau và cuối cùng người dạy đánh giá, tổng kết.
* Các bước tiến hành như sau
  • Bước 1. Chuẩn bị nội dung làm việc nhóm;
  • Bước 2. Giao nhiệm vụ nhóm;
  • Bước 3. Chia nhóm;
  • Bước 4. Người học làm việc nhóm;
  • Bước 5. Trình bày kết quả làm việc nhóm;
  • Bước 6. Giảng viên tổng kết, bổ sung.
* Ví dụ:
Sau khi được GV hướng dẫn đọc bản vẽ và hướng dẫn quy trình thực hiện bài Tiện côn bằng cách xoay xiên bàn trượt dọc. GV chia lớp thành 4 nhóm, giao nhiệm vụ cụ thể cho từng nhóm và qui định thời gian trình bày.

+ Phương pháp mảnh ghép: Là phương pháp mà người dạy chia lớp thành 2 nhóm: Nhóm chuyên sâu và nhóm mảnh ghép.

Hình 3. Mô tả phương pháp mảnh ghép

* Giai đoạn 1: “Nhóm chuyên sâu”
  • Chia HS-SV thành các nhóm nhỏ (khoảng từ 3 đến 6 em);
  • Nghiên cứu, thảo luận đảm bảo cho mỗi thành viên trong nhóm đều nắm vững và có khả năng trình bày lại được các nội dung đã nghiên cứu.
* Giai đoạn 2: “Nhóm mảnh ghép”
  • HS-SV từ các nhóm chuyên sâu khác nhau hợp lại thành các nhóm mới, gọi là “nhóm mảnh ghép”;
  • Từng HS-SV sẽ lần lượt trình bày lại cho các bạn trong nhóm mới nghe về nội dung mình đã được nghiên cứu, tìm hiểu từ nhóm chuyên sâu;
  • Nhiệm vụ mới được giao cho các “nhóm mảnh ghép”.
* Ví dụ: Nguyên nhân xe không hoạt động?
  • Do bugi (nhóm chuyên sâu 1 tìm hiểu);
  • Do hệ thống xăng (nhóm chuyên sâu 2 tìm hiểu);
  • Do hệ thống điện (nhóm chuyên sâu 3 tìm hiểu).
+ Phương pháp đóng vai: Là phương pháp mà người GV biên soạn kịch bản, chọn diễn viên và giao nhiệm vụ cho diễn viên thực hiện đóng vai, trao đổi với người học về vở diễn và cuối cùng người dạy đưa ra nhận xét và tổng kết.
* Các bước tiến hành như sau
  • Bước 1. Biên soạn kịch bản;
  • Bước 2. Chọn diễn viên và giao nhiệm vụ cho diễn viên;
  • Bước 3. Thực hiện đóng vai;
  • Bước 4. Trao đổi với người học về vỡ diễn;
  • Bước 5. GV tổng kết.
* Ví dụ: Xử lý tình huống trong bán hàng như sau: Một người đóng vai là người mua xe, 2 người đóng vai là nhân viên bán hàng.
Tình huống đưa ra là: Người mua xe khiếu nại về tình trạng xe không giống như thông tin quảng cáo. Yêu cầu về cách giải thích của nhân viên bán hàng để người mua hài lòng?

+ Phương pháp dạy học theo dự án: Là phương pháp người dạy lập kế hoạch cho dự án, người học thực hiện theo kế hoạch đã đưa ra và sau thời gian thực hiện dự án mà GV quy định các nhóm báo cáo kết quả thực hiện trước hội đồng nghiệm thu (hoặc GV hướng dẫn).
* Các bước tiến hành như sau:
  • Bước 1. Lập kế hoạch;
  • Bước 2. Thực hiện dự án;
  • Bước 3. Tổng hợp kết quả.
* Ví dụ: Tìm hiểu ứng dụng của khí nén - thủy lực trong công nghiệp.
Người dạy lên kế hoạch cho từng nhóm thực hiện:
  • Nhóm1: Đi nhà máy tìm hiểu các loại dây chuyền sản xuất có áp dụng khí nén - thủy lực;
  • Nhóm 2: Tìm hiểu các loại máy móc – thiết bị có áp dụng khí nén;
  • Nhóm 3: Tìm hiểu các loại máy móc – thiết bị có áp dụng thủy lực.
- Thực tế giảng dạy tại Trường
  • Lớp học được bố trí theo hình chữ U, thiết bị được thiết kế di chuyển được;
  • Tùy thuộc vào mỗi nghề đào tạo và mỗi nội dung kiến thức, kỹ năng cần đạt được, chọn các phương pháp phù hợp như: Phương pháp làm việc nhóm, phương pháp mảnh ghép;
  • Người học được học kiến thức và thực hành kỹ năng cơ bản tại Trường, sau đó thực hành số giờ còn lại chính trên các dây chuyền sản xuất tại Nhà máy.

- Ưu, nhược điểm
+ Ưu điểm        
* Đối với người dạy
  • Không khí lớp học sinh động, hấp dẫn, gây hứng thú cho người dạy.
  • Thu nhận được nhiều thông tin từngười học, có biện pháp khắc phục để bài giảng hiệu quả hơn;
  • Đỡ mất thời gian hoạt động của người dạy, uy tín của người dạy nâng cao;
  • Kỹ năng sư phạm, tay nghề, chuyên môn ngày càng hoàn thiện;
  • Tích lũy nhiều kiến thức và kinh nghiệm thực tế từ người học.
* Đối với người học
  • Nâng cao thêm ý thức là người được học chứ không phải bị học;
  • Được thể hiện mình và có khả năng sáng tạo;
  • Nâng cao kỹ năng thực hành và diễn đạt sự hiểu biết của chính mình, hiểu ý diễn đạt của người khác;
  • Nâng cao tư duy độc lập, ghi nhớ kiến thức lâu hơn.
+ Nhược điểm
  • Phụ thuộc vào trình độ và ý thức của người học;
  • Khó vận dụng cho lớp học đông và thiếu phương tiện, thiết bị giảng dạy.
3. Kết luận
Thói quen lười tư duy trong quá trình học đã tồn tại cố hữu trong HS-SV, để thay đổi không phải là dễ nhưng hoàn toàn có thể làm được. Và hơn ai hết, chính chúng ta, thầy - cô giáo phải là người khởi xướng sự thay đổi đó bằng các phương pháp dạy học mới, tích cực và sáng tạo. Tuy nhiên, mọi sự thay đổi đều cần có thời gian để thích nghi, không nên thay đổi đột ngột mà cần phải tiến hành từ từ, đồng bộ thì mới đem lại hiệu quả cao. Có câu nói nổi tiếng của ông Mark Zuckerberg “Rủi ro lớn nhất chính là không dám đối mặt với rủi ro”. Bạn không thể tạo ra được những thành công vượt bậc nếu cứ sống trong vùng an toàn của chính mình và người thành công không bao giờ bước đi trên con đường đã lập trình sẵn, họ luôn tìm tòi, khám phá những điều mới mẻ và khẳng định tài năng của chính mình.
Chân thành cảm ơn!

Người viết
NGUYỄN HOÀNG THUYẾT - TRƯỞNG KHOA CƠ KHÍ
Tác giả bài viết: Nguyễn Hoàng Thuyết
Nguồn tin: THACOVTC
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 13 trong 3 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 

Trường liên kết

° Trường Đại học SP kỹ thuật Vĩnh Long
Trường Đại học SP kỹ thuật Vĩnh Long.

° Khu phức hợp SX&LR Ô tô Chu Lai - Trường Hải
Khu phức hợp SX&LR Ô tô Chu Lai - Trường Hải

Introduction

THACO College was built from the idea of Thaco Group’s businessman and chairman, Mr Tran Ba Duong. The idea was the strategy of human resources development for Automobile mechanical engineering industry in the poor central with hard weather. The college was established on May 12th, 2010 under...

Bộ đếm

  • Đang truy cập: 9
  • Khách viếng thăm: 8
  • Máy chủ tìm kiếm: 1
  • Hôm nay: 476
  • Tháng hiện tại: 17254
  • Tổng lượt truy cập: 729141
THỦ TỤC ĐĂNG KÝ THAM DỰ KỲ ĐÁNH GIÁ KỸ NĂNG NGHỀ QUỐC GIA (Trực tuyến và bản cứng)